Ötanazi, yaşamı sonlandırmak için uygulanan tıbbi bir işlemdir; tipik olarak pentobarbital anestezik aşırı dozunun IV verilmesi veya anestezi altındaki hastalarda seçilmiş organ enjeksiyonu ile yapılır. Devam eden yaşamın kabul edilemez görüldüğü çeşitli durumlarda, yaşam kalitesi ve iyilik halinde anlamlı azalmaya yol açan fiziksel ve/veya duygusal sorunları olan hastalarda ıstırabı sonlandırmak dahil olmak üzere ötanazi tercih edilir. Veteriner hekimler, hastanın yararına olanı değerlendirmelidir. Ötanazi gerekli görülmezse, yaşam kalitesini koruyacak alternatif bir yaklaşım önerilir.
Hayvanlarda ötanazi işlemleri için kılavuzlar mevcuttur, 1 pentobarbital anesteziğin IV ve organ içi uygulanması dahil. Herhangi bir ötanazi tekniğinin ağrısız ve stressesiz ölüm sağlaması zorunludur. 1 Farklı ötanazi teknikleri, pentobarbitalin vücutta ve nihayetinde beyindeki emilim hızına bağlı olarak daha kısa veya daha uzun ölüm sürelerine yol açabilir (Tablo). Birden fazla teknik mevcuttur ve gerektiğinde tekniklerin hızla değiştirilmesi önemlidir. Teknik seçimi hastanın sinyalmenti ve fiziksel durumuna, ötanazi öncesi sedasyon veya anestezi gereksinimine, gerekli malzemelerin mevcudiyetine, klinisyenin konforu ve becerisine ve olası postmortem inceleme ihtiyacına bağlıdır.
Tablo: Farklı Enjeksiyon Teknikleri için Pentobarbital Dozu 2
Uygulama yolu — Hacim (10 lb [4,5 kg] vücut ağırlığı başına) — Ölüme kadar geçen süre
İntravenöz 85 mg/kg — 1 mL — <1 dakika
İntrakardiyak 85 mg/kg — 1 mL — <1 dakika
İntrarenal 255 mg/kg — 3 mL — <1 dakika
İntrahepatik 170 mg/kg — 2 mL — <5 dakika
İntraperitoneal 255 mg/kg — 3 mL — <15 dakika (yüksek değişkenlik)
Bu dozlar 390 mg/mL pentobarbital konsantrasyonuna dayanır. Hastanın kesin ağırlığı bilinmiyorsa daha fazla solüsyon hacmi gerekebilir.
Başarılı ötanazi işlemleri doğru malzemelerin kullanımını, hasta konforuna dikkati ve uygulama yönteminin bilinmesini gerektirir. Ağrı ve stres riskini azaltmak için ötanaziden önce sedatif veya anestezik ajan verilmelidir. Yaygın ötanazi öncesi sedatifler arasında benzodiazepinler (ör. midazolam), opioidler (ör. butorfanol), α2 agonistler (ör. deksmedetomidin) ve fenotiyazinler (ör. asepromazin) yer alır. Yaygın ötanazi öncesi anestezikler arasında dissosiyatifler (ör. ketamin), hipnotikler (ör. propofol), nörosteroidler (ör. alfazalon) ve anestezik gazlar (ör. izofluran) yer alır.
Klinisyenler kalbi oskülte ederek ve apneyi doğrulayarak ölümü bildirmekle yükümlüdür. Ek göstergeler arasında korneal refleksin yokluğu ve rigor mortisin başlaması yer alır.
Enjeksiyon Bölgesi/İğne Yerleşimi
Köpek ve kedilerde en yaygın ötanazi teknikleri, ötanazi solüsyonunun venöz sisteme enjekte edilmesini gerektirir; bu, solüsyonun doğrudan vene veya ilacı beyne taşıyarak ölümü indükleyen vücut bölgelerine (ör. organ içi) uygulanmasıyla yapılabilir. İdeal teknik kararları hasta sinyalmentine dayanmalıdır. Bu makalede tanımlanan enjeksiyon tekniği kedi ve köpeklerde kullanılabilir.
İntraperitoneal Enjeksiyon
Saf pentobarbital solüsyonu bilinçli hastalara sıklıkla intraperitoneal uygulanır; ancak solüsyonun komşu organlara girmesini önlemek için dikkat edilmelidir, çünkü organ içi enjeksiyon ağrılıdır. Ötanazi öncesi sedasyon veya anestezi kullanımı enjeksiyon ağrısını veya rahatsızlığını önlemeye yardımcı olabilir. İntraperitoneal enjeksiyon daha uzun ölüm süresine yol açar; çünkü solüsyonun kan dolaşımına girmek için serozal yüzeylerden emilmesi gerekir. Abdominal sıvı ve yağ emilimi daha da yavaşlatabilir. İğne boyutu 18–22 gauge arasında değişir.
Ekipman ve Malzemeler
• Pentobarbital solüsyonu
• Sedatif veya anestezik ilaçlar
• 18–27 gauge iğne
• 1–35 mL şırınga
• IV veya kelebek, 20–24 gauge kateter
• Turnike
• Kırkma makinesi (opsiyonel)
• Yapışkan bant (opsiyonel)
• Erkek adaptörler (opsiyonel)
• Uzantı setleri (opsiyonel)
Adım 1
Sedatif veya anestezik ajan uygulayın.
Adım 2
Enjeksiyon bölgesini umbilikusun hafif kaudal ve sağında veya flank bölgesinde midabdomen düzeyinde lokalize edin.
Adım 3
1–1,5 inçlik bir iğneyi abdominal duvardan sokun. Negatif basınç için şırınga pistonunu çekerek aspire edin.
Şekil. Adım 3: İntraperitoneal enjeksiyon — abdominal duvardan iğne yerleştirilmesi.
Adım 4
Kan veya sıvı aspire edilmezse solüsyonu uygulayın.
Adım 5
Ölüm bulgularını kontrol edin. Hasta 10–15 dakika sonra hâlâ solunum yapıyorsa enjeksiyonu yeniden uygulayın veya hastayı bilinçsiz durumdayken organ içi enjeksiyona geçin.
Uzman Notu
Organ içi enjeksiyonlarda, uyku derinliğini değerlendirmek için (ör. uyarılara yanıt yok) bölgeye yavaşça az miktarda solüsyon (0,5 mL’ye kadar) uygulanması önerilir. Anında yanıt gözlenmezse solüsyonun geri kalanı etkiye kadar uygulanabilir.
