Orograstrik entübasyon, hem terapötik hem tanısal amaçlarla kullanılabilen temel bir işlemdir. Sıklıkla gastrik dilatasyon-volvulus (GDV) için gastrik dekompresyon veya olası ya da bilinen toksikozis için gastrik lavaj ile ilişkilidir. Orograstrik lavaj için adım adım rehberlik burada mevcuttur.
Orograstrik entübasyonla ilişkili komplikasyon potansiyelinin (ör. özofagus veya gastrik duvarda hasar ya da perforasyon, gastrik içeriğin aspirasyonu) değerlendirilmesi önemlidir. Bu komplikasyonları en aza indirmek için çoğu hastada sedasyon veya genel anestezi güçlü şekilde önerilir. Özellikle kediler bu işleme tolerans göstermez ve anestezi altına alınmalıdır.
Bu işlem için spesifik kontrendikasyonlar, perforasyona yol açacak önceden var olan özofageal veya gastrik hastalık ya da gastrik içeriğin aspirasyonuna yol açabilecek hava yolu korumasını etkileyen bozuklukları (ör. faringeal veya laringeal) içerebilir.
Orograstrik entübasyon küçük hayvanlarda yenidoğan beslenme desteği için de yaygın kullanılır. Emzirilemeyen yenidoğan köpek ve kediler tamamen uyanıkken sedasyon olmadan hızla orogastrik olarak entübe edilebilir. Bu işlemin tam tanımı bu makalenin kapsamı dışındadır (bkz. Önerilen Okumalar).
Toksikozis klinik bulguları olan hastaların tedavisinde ve sedasyon veya anesteziyle ilişkili risklerde dikkat gerekir; ancak orogastrik entübasyonla ilişkili komplikasyon prevalansına dair literatürde kanıt yoktur.
Uygun ekipmanın hazırlanması için orogastrik entübasyonun amacı göz önünde bulundurulmalıdır.
Ekipman ve Malzemeler
• Sedasyon veya anestezi (opsiyonel)
‐ Endotrakeal tüp
• Tek lümenli orogastrik tüp (makul en geniş çap)
• Orograstrik tüpü işaretlemek için bant (opsiyonel)
• 1 rulo self-adezif bandaj materyali
• Suda çözünen lubrikan
• Toplama kabı (ör. büyük kova, boş çöp kutusu)
Şekil 1. Tek lümenli orogastrik tüp için gereken yaygın malzemeler: lubrikan, toplama kabı ve reflü pompası (entübasyon ve lavaj için opsiyonel)
Adım 1: Sedasyon veya Anestezi Uygulayın (Opsiyonel)
Hastanın orogastrik entübasyonu uyanık mı tolere edeceğini yoksa sedasyon veya genel anestezi mi gerektiğini belirleyin. Endike olduğu şekilde sedasyon veya anestezi uygulayın.
Uzman Notu
Hasta mizacı veya hava yolunu koruma yeteneği şüpheliyse, hasta koşullarına göre uyarlanmış sedasyon veya anestezi uygulanmalı ve hasta uygun monitörizasyonla endotrakeal entübe edilmelidir.
Adım 2: Orograstrik Tüp Temin Edin
Hastanın özofagusuna rahatça sığacak ve gastrik içeriğin çıkışına izin verecek en geniş çaplı tek lümenli orogastrik tüpü seçin. Çoğu senaryoda amaç, hastaya uygun endotrakeal tüp çapının yaklaşık 1,5–2 katı bir tüp seçmektir. Hasta öyküsüne göre beklenen gastrik içeriğe dikkat edin; içerik tipik olarak gaz veya sıvı olsa da büyük mama parçaları beklenenden biraz daha geniş tüp gerektirebilir.
Uzman Notu
Basit gastrik boşaltma için tek lümenli orogastrik tüp en iyisidir.
Adım 3: Mideye Olan Mesafeyi Ölçün
Tüpü hastanın yanına tutarak burun deliklerinden son kaburganın ucuna kadar ölçün. Uygun uzunlukta tüpü bantla işaretleyin. Hasta sedatize veya anestezi altındaysa Adım 5’e geçin.
Şekil 2. Burun ucundan son kaburgaya kadar ölçün ve tüpü bantla işaretleyin.
Adım 4: Ağzı Sabitleyin (yalnızca uyanık veya minimal sedatize hastalar)
Yaklaşık 12 inç (30 cm) self-adezif bandaj materyalini rulo bağlı bırakarak açın. Ruloyu hastanın ağzına, merkez delik rostraldan kaudale uzanacak ve materyalin açılmış ucu üst ve alt dişler arasından lateral geçecek şekilde yerleştirin. Ağzı rulo etrafında kapalı tutun ve bandaj materyalinin serbest ucunu ağız burun bölgesine sarın.
Şekil 3. Tüp geçişini kolaylaştırmak için tam anestezi altında olmayan hastalarda ağız sabitleme sıklıkla gerekir.
Uzman Notu
Bu adımda bir asistanın hastayı arkadan zapt etmesi yararlıdır.
Hasta regurgitasyon veya kusma girişiminde bulunursa, tüm ağız sabitlemesini açmadan rulo ağızdan hızla çekilebilir.
Adım 5: Lubrike Edin ve Tüpü Geçirin
Üst GI traktusta geçişi kolaylaştırmak için tüpün yuvarlak kenarını lubrike edin.
Hasta uyanıksa, trakeal entübasyondan kaçınmak için tüpü bandaj rulosundan hastanın orofarenksinin sol tarafına doğru geçirin. Tüpü yutma olaylarıyla eş zamanlı geçirin.
Hasta entübeliyse, tüpü endotrakeal tüpün solundan özofagus yoluyla geçirin.
Tüm hastalarda, yerleştirilmeyen tüp ucu hasta seviyesinin altında ve toplama kabında tutulmalı; böylece biriken sıvı yerçekimiyle boşalabilsin.
Şekil 4. Ağız sabitleme lümeninden geçen orogastrik tüp. Anestezi altındaki hastalarda tüp endotrakeal tüpe paraleldir. Endotrakeal tüpü orogastrik tüpten ayrı sabitleyin.
Adım 6: Tüp Yerleşimini Doğrulayın
Uygun yerleşimi sağlamak için tüpü boyunun sol tarafında trakeaya komşu palpe edin. Tüp yerleşimi konusunda herhangi bir şüphe varsa tüpü derhal çıkarın ve yeniden deneyin.
Uzman Notu
Tüpte tükürük veya gastrik sıvı gözlenmesi de doğru yerleşimi doğrulamaya yardımcı olabilir.
Tüp lümeninde nemlendirilmiş hava görülürse veya geçiş sırasında tüpte titreşim hissedilirse istem dışı trakeal entübasyon gerçekleşmiş olabilir.
Adım 7: Tüpü İlerletin
Tüpü nazikçe önceden işaretlenen mesafeye ilerletin. Tüpün distal ucunun hasta seviyesinin altında ve toplama kabında kaldığından emin olun.
Sıvı alınmazsa, olası tıkanıklığı gidermek için 10–50 mL su instile edin (opsiyonel).
Uzman Notu
Midede ulaşıldığında tüpten sıklıkla ani gaz çıkışı duyulur.
Tüp ilerletilirken özellikle GDV’li hastalarda distal özofagusta dirençle karşılaşılabilir. İlerletirken tüpü nazikçe bükmek denenebilir. Direnç hâlâ anlamlıysa, tüpün ilerlemesi için basıncı azaltmaya yardımcı olmak üzere midenin trokarizasyonu düşünülebilir. Mide hava ile belirgin distandü değilse, tüpün distal ucuna temiz gaz konup tüpe hava üflenerek bükülüp ilerletilerek giriş sağlanabilir.
Adım 8: Tüpü Çıkarın
Boşaltma tamamlandığında, tüpte kalan sıvının sızmasını önlemek için tüpün distal ucunu sıkıca kıvırın (kink) ve tüpü özofagus ile ağız boşluğundan kararlı şekilde çıkarın.
Şekil 5. Özofagusta materyal kaybını önlemek için çıkarma öncesi tüp kıvrılmıştır.
