Giriş

Kritik hastalarda vasküler erişimin sağlanması sıvı ve ilaç uygulaması için esastır. Periferik perkütan IV erişim; hipovolemi, hipotansiyon, tromboz, küçük hasta boyutu, obezite, periferik ödem, kardiyopulmoner arrest ve anatomik landmark palpasyonunu engelleyen diğer faktörler nedeniyle zorlaşabilir. 1
Konvansiyonel yöntemlerle periferik venöz erişim sağlanamadığında alternatif yöntemler (örn. venöz cutdown, intraosseöz [İO] yerleştirme, ultrason eşliğinde IV kateter yerleştirme) kullanılabilir. 1,2 Acil ve kritik bakım ortamlarında bu alternatif prosedürlere hâkim olmak önemlidir.
Teknik; ekipman mevcudiyeti, operatör deneyimi ve konfor düzeyi ile hasta özelliklerine göre seçilmelidir. Acil, hayat kurtarıcı vasküler erişim gereken hastalarda genellikle venöz cutdown veya İO cihaz yerleştirme önerilir. IV erişimin zor olduğu (örn. obezite, venöz tromboz) kardiyopulmoner açıdan stabil hastalarda ultrason eşliğinde IV kateter yerleştirme tercih edilir.

İntraosseöz Yerleştirme

İO kavite, doğrudan IV erişim sağlayan kollabe olmayan bir boşluktur. İO erişimin klinik endikasyonları arasında vasküler kollaps, ciddi vasküler travma, periferik ödem, tromboz ve küçük hasta veya damar boyutu yer alır. 2 İO cihazlar için yaygın bölgeler yenidoğanlarda femoral intertrokanterik fossa (Şekil 1 ve 2) ile yetişkin hastalarda proksimal humerus (Şekil 3) ve tibial tüberozitedir (Şekil 4). 2 Tüm ilaç ve sıvılar için araştırma yapılmamış olsa da insan hekimliğindeki öneriler İO ve IV yollarla aynı dozları destekler. 3 Olası komplikasyonlar erişim yerinde kırık veya kemik enfeksiyonu, ödem, yağ embolisi, sinir yaralanması veya kompartman sendromunu içerir. 2 Kontrendikasyonlar ortopedik cerrahi, deri enfeksiyonu, neoplazi, ciddi önceden var olan kemik hastalığı veya hedef ekstremitede son 24 saat içinde İO erişimdir.
Şekil 1. Yenidoğanın femoral intertrokanterik fossasına 20-gauge hipodermik iğne ile İO kateter yerleştirilmesi.

Ekipman ve Malzemeler

Yetişkin Hastalarda Otomatik Yerleştirme için Gerekenler

Yenidoğan ve Yetişkin Hastalarda Manuel Yerleştirme için Gerekenler

Yenidoğan ve yetişkin hastalar için ticari İO iğne (C) VEYA
Yetişkin hastalar için 16–20-gauge kemik iliği iğnesi (D) VEYA
Yenidoğan ile genç köpek ve kediler için 18–25-gauge spinal iğne (E) veya hipodermik iğne
Lidokain hidroklorür %2
Steril #11 neşter ucu

Adım 1

Uzman Notu

Lokal anesteziklere artmış duyarlılıkları nedeniyle kedilerde daha düşük dozlar kullanılmalıdır.

Adım 2

Adım 3

Manuel tekniklerde İO iğneyi kemiğe hafifçe bastırarak ve iğnenin uzun ekseni etrafında ileri–geri döndürerek kortekse yerleştirin.
Otomatik tekniklerde kateter ve stiletı döndürmek için drill kullanın.

Adım 4

Manuel tekniklerde iğne kemik korteksi içinde oturduğunda basıncı artırın ve korteks geçilene kadar döndürme hareketine devam edin.
Otomatik tekniklerde drill’e daha fazla basınç uygulayın.

Uzman Notu

Bu aşamada sıklıkla direnç kaybı hissedilir. Doğru oturmuş bir iğne, bacak manipüle edildiğinde kemik ve ekstremite ile birlikte hareket etmelidir.

Adım 5

Adım 6

Kateterin uygun İO yerleşimini doğrulamaya yardımcı olmak için iğneye bağlı bir enjektöre negatif basınç uygulayın ve kemik iliği aspirasyonunu kontrol edin.

Adım 7

İğneden küçük bir heparinize salin bolusu uygulayın. Heparinize salin yoksa normal salin kullanın.

Uzman Notu

İO sıvı infüzyonunda IV infüzyona göre daha fazla direnç vardır; ancak sıvılar yerçekimiyle yavaş akmalı ve basınç torbasıyla daha hızlı uygulanabilir.

Adım 8

İğneyi, periosttan ve iğne hub’ına bağlı kelebek banda geçen bir sütürle sabitleyin. Bölgeyi antiseptik pomadla örtün ve iğne hub’ını örtecek kalınlıkta donut bandaj uygulayın.

İzle: Otomatik İO Cihaz Yerleştirme

Otomatik İO cihaz yerleştirme için bu videolara bakın. Videolar Søren Boysen’in izniyle yeniden kullanılmıştır.

Alternatif IV Erişim: İntraosseöz Yerleştirme